Je bent op zoek naar een fiscaal voordelige manier om je pensioengat te dichten en overal kom je de term "bancaire lijfrente" tegen, zonder dat iemand echt uitlegt wat het precies is. Is het hetzelfde als een lijfrenteverzekering? Wat gebeurt er met de rente? En hoe zit het met opnemen als je met pensioen gaat? In deze blog leggen we het stap voor stap uit, met concrete rekenvoorbeelden.
Wat is een bancaire lijfrente precies?
Een bancaire lijfrente is een geblokkeerde spaar- of beleggingsrekening die je opent bij een bank of broker, speciaal bedoeld om fiscaal voordelig te sparen voor je pensioen. De term "bancair" staat tegenover een lijfrenteverzekering: bij een verzekeraar koop je een polis met verzekeringselementen, bij een bancaire lijfrente open je gewoon een rekening zonder tussenkomst van een verzekeraar.
Je zet geld op de rekening tot aan je pensioendatum, en pas dan mag je het opnemen, verdeeld over minimaal vijf of twintig jaar, afhankelijk van het bedrag en de regeling die je kiest. Zolang het geld op de rekening staat, kun je er niet vrij bij, en dat is precies waarom de fiscus het bijzondere belastingvoordeel toekent.
Hoe werkt de fiscale aftrek?
Het grote voordeel van een bancaire lijfrente zit in de aftrekbaarheid. Heb je jaarruimte of reserveringsruimte omdat je pensioenopbouw via je werkgever niet toereikend is, dan mag je de inleg aftrekken van je inkomen in box 1. Bij een inkomen in de hoogste schijf levert dat al snel 37% tot 49,5% belastingvoordeel op over het bedrag dat je inlegt.
Reken een voorbeeld door. Stel je hebt dit jaar €5.000 jaarruimte en je valt in de 37,10%-schijf. Je legt €5.000 in op je bancaire lijfrenterekening. Je krijgt dat jaar €1.855 terug via de belastingaangifte. Netto kost de inleg je dus maar €3.145, terwijl er wel €5.000 voor je gaat werken en groeien tot aan je pensioen.
Rente of beleggen: wat levert een bancaire lijfrenterekening op?
Bij de meeste aanbieders kun je kiezen tussen een spaarvariant met een vaste rente, of een beleggingsvariant waarbij je inleg wordt belegd in fondsen. De rente op een bancaire lijfrenterekening ligt doorgaans dicht bij het tarief van een gewone spaarrekening, vaak tussen de 2% en 3%. Dat is veilig, maar met een lange horizon van 15 tot 30 jaar laat je dan rendement liggen.
Vergelijk het verschil. Je legt 20 jaar lang €3.000 per jaar in, in totaal €60.000.
Bij een vaste rente van 2,5% per jaar groeit dat naar ongeveer €78.000.
Kies je voor de beleggingsvariant met een breed wereldwijd indexfonds en een langjarig gemiddeld rendement van 7%, dan groeit diezelfde inleg naar ongeveer €131.000.
Het verschil van €53.000 is precies waarom veel mensen met een lange horizon voor de beleggingsvariant kiezen en pas de laatste jaren voor pensioendatum overstappen naar de spaarvariant om koersrisico te vermijden.
Wat gebeurt er bij uitkering?
Op je pensioendatum, of op elk moment vanaf vijf jaar voor je AOW-leeftijd, mag je het opgebouwde bedrag laten uitkeren. Dat kan als periodieke uitkering over minimaal vijf jaar, of over twintig jaar als je het als aanvulling op je oudedagsvoorziening gebruikt. Over elke uitkering betaal je gewoon inkomstenbelasting in box 1, net zoals over je pensioen of AOW.
Het slimme zit hem in het verschil in tarief. Tijdens je werkende leven trek je de inleg af tegen mogelijk 49,5%, terwijl je bij pensionering vaak in een lagere schijf valt, bijvoorbeeld 24,75% of 37,10%. Dat verschil in belastingtarief is puur voordeel, los van het rendement dat je daarnaast nog maakt op de inleg.
Bancaire lijfrente versus lijfrenteverzekering: het belangrijkste verschil
Bij een lijfrenteverzekering betaal je premie aan een verzekeraar, die vaak beheerkosten en soms risicopremies rekent voor een verzekeringselement dat je niet altijd nodig hebt. Bij een bancaire lijfrente betaal je alleen de beheerkosten van de bank of broker, meestal een fractie van wat een verzekeraar rekent, en jij bepaalt zelf of je spaart of belegt.
Overlijd je voordat de uitkeringsperiode is afgelopen, dan valt het saldo van een bancaire lijfrenterekening in je nalatenschap en gaat het naar je erfgenamen. Bij veel klassieke lijfrenteverzekeringen is dat niet automatisch het geval, tenzij je een nabestaandendekking hebt meeverzekerd. Voor wie flexibiliteit en lage kosten belangrijk vindt, is de bancaire lijfrente in de meeste gevallen de logischere keuze.
Is een bancaire lijfrente iets voor jou?
Een bancaire lijfrente is interessant als je jaarruimte of reserveringsruimte hebt, als je fiscaal voordeel wilt pakken tegen een hoog tarief en later tegen een lager tarief wilt uitkeren, en als je liever zelf de regie houdt over sparen of beleggen zonder verzekeringskosten. Heb je nog 15 jaar of langer tot je pensioen, dan is de beleggingsvariant vaak de gunstigste keuze vanwege het hogere verwachte rendement.