Je werkt, je bouwt pensioen op via je werkgever, en ergens in de verte denk je: dat komt vast wel goed. Maar klopt dat ook? Veel mensen komen er pas op hun 55e achter dat hun pensioen flink tegenvalt. In deze blog leg ik uit wat een pensioengat is, hoe je het berekent en wat je nu al kunt doen om het gat te dichten.
Wat is een pensioengat?
Een pensioengat is het verschil tussen wat je later aan pensioen ontvangt en wat je nodig hebt om prettig te leven. Als je nu €3.500 netto per maand verdient, wil je dat na je pensionering ook kunnen uitgeven — of in elk geval een groot deel daarvan.
Wat je straks ontvangt, is een combinatie van:
- AOW: de basisuitkering van de overheid (in 2026 circa €1.450 netto per maand voor alleenstaanden, €990 per partner in een samenwonend stel)
- Werkgeverspensioen: opgebouwd via je werkgever, per dienstverband anders
- Eigen aanvullingen: lijfrente, banksparen, vrij vermogen
Als die drie samen minder opleveren dan wat je wil besteden, heb je een pensioengat. En dat is bij verreweg de meeste mensen het geval.
Hoe bereken je jouw pensioengat?
De berekening is simpeler dan je denkt. Je hebt twee getallen nodig: wat heb je nodig, en wat krijg je?
Stap 1: Bepaal je gewenste pensioeninkomen
Een vuistregel: plan voor 70% van je huidige netto inkomen. Als je nu €4.000 per maand verdient, heb je later circa €2.800 nodig. Dit is lager dan nu omdat je geen hypotheek meer betaalt, de kinderen het huis uit zijn en je minder kosten hebt.
Stap 2: Kijk wat je al opbouwt
Op mijnpensioenoverzicht.nl zie je precies hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd en wat je naar verwachting ontvangt op je pensioenleeftijd. Tel daar je AOW bij op.
Stap 3: Bereken het verschil
Stel je verwacht €1.450 AOW + €800 werkgeverspensioen = €2.250 per maand. Je gewenste inkomen is €2.800. Je pensioengat is dan €550 per maand. Dat klinkt misschien niet enorm, maar over 20 jaar pensioen is dat €132.000 aan ontbrekend inkomen.
Wanneer heb je meer kans op een pensioengat?
Sommige situaties zorgen structureel voor een groter pensioengat:
- Deeltijd werken: je bouwt minder pensioen op per jaar, terwijl je kosten nauwelijks dalen
- Wisselen van werkgever: elk bedrijf heeft andere pensioenregelingen, de opbouw is zelden naadloos
- ZZP-periodes: als zzp'er bouw je geen werkgeverspensioen op, tenzij je dat zelf regelt
- Vroeg stoppen: elke extra maand dat je eerder met pensioen gaat, is een maand minder opbouw en een maand langer uitkeren
- Alimentatie of echtscheiding: pensioen wordt bij scheiding vaak verdeeld, wat beide partijen kan raken
Voor jonge ouders — die hun uren terugschroeven als de kinderen klein zijn, of tijdelijk minder verdienen — stapelt dit effect op. Vijf jaar 24 uur werken in plaats van 40 uur scheelt je op pensioenleeftijd al snel €150 tot €200 per maand aan pensioeninkomen.
Hoe dicht je jouw pensioengat?
Er zijn vier manieren om een pensioengat aan te vullen, elk met eigen voor- en nadelen.
Lijfrente of banksparen
Dit zijn belastingvriendelijke manieren om extra pensioen op te bouwen. Je legt geld in en trekt de inleg af van je belastbaar inkomen. Dat scheelt je nu belasting, maar je betaalt belasting als je het later uitkeert. De ruimte die je hebt, heet de jaarruimte — die kun je berekenen op basis van je pensioengrondslag en reeds opgebouwd pensioen.
Een voorbeeld: stel je hebt €5.000 jaarruimte. Je legt dat in een lijfrenteproduct dat gemiddeld 8% rendement behaalt. Na 20 jaar is dat gegroeid tot circa €228.000. Omgerekend geeft dat je zo'n €1.140 extra per maand gedurende 20 jaar pensioen.
Vrij beleggen
Buiten de belastingbox kun je ook gewoon beleggen via een beleggingsrekening. Je krijgt geen belastingvoordeel op de inleg, maar je hebt meer flexibiliteit: je kunt op elk moment geld opnemen of aanpassen. Nadeel: je betaalt jaarlijks vermogensbelasting in box 3.
Spaarbuffer of eigen woning
Als je hypotheek afloopt tegen de tijd dat je met pensioen gaat, daalt je maandelijkse last fors. Dat vermindert effectief je pensioengat zonder dat je extra vermogen hoeft op te bouwen. Hetzelfde geldt voor een overwaarde op je huis die je kunt opnemen via een opeethypotheek.
Langer doorwerken
Elke maand dat je langer werkt, telt dubbel: meer pensioenopbouw en een kortere uitkeringsperiode. Als je bereid bent twee jaar langer te werken, kan dat je maandelijkse pensioenuitkering met 10 tot 15% verhogen.
Hoe pak je dit concreet aan?
Begin met mijnpensioenoverzicht.nl om je huidige opbouw te bekijken. Bereken daarna wat je nodig hebt en wat het verschil is. Als het gat kleiner is dan €200 per maand, is bijsturen relatief eenvoudig. Is het groter, dan loont het om je jaarruimte volledig te benutten en te kijken of lijfrente of banksparen bij jouw situatie past.
Zeker als je jong bent — in de 30 of begin 40 — heb je een enorm voordeel: tijd. De samengestelde rente werkt dan in jouw voordeel. €200 per maand inleggen bij 8% rendement gedurende 25 jaar levert je €190.000 op. Wacht je 10 jaar met beginnen, dan is dat nog maar €74.000.