Je pensioen gaat binnenkort in en je pensioenuitvoerder biedt aan om een deel ineens uit te keren in plaats van maandelijks. Klinkt fijn, maar je vraagt je af wat dat doet met je belastingaanslag, want een groot bedrag in één keer ontvangen kan je in een hogere belastingschijf duwen. Er bestaat een truc om dat te voorkomen: de pensioenknip. Hieronder lees je wat het is, hoe het werkt en met welk rekenvoorbeeld je zelf kunt bepalen of het jou geld oplevert.
Wat is de pensioenknip precies?
Sinds een aantal jaren mag je bij pensionering kiezen om een deel van je pensioenkapitaal, tot 10%, ineens te laten uitkeren in plaats van in maandelijkse termijnen. Dat heet het "bedrag ineens". Het probleem: als je dat hele bedrag in één kalenderjaar ontvangt, telt het op bij je overige inkomen van dat jaar en kan een flink deel in de hoogste belastingschijf vallen.
De pensioenknip is de oplossing daarvoor. Pensioenuitvoerders zijn verplicht om je de mogelijkheid te geven het bedrag ineens te splitsen over twee kalenderjaren: een deel in het jaar dat je met pensioen gaat, en het resterende deel in januari van het jaar erna. Zo knip je één groot bedrag in tweeën en verdeel je het over twee belastingjaren, met elk hun eigen schijven.
Waarom scheelt dat belasting?
De Nederlandse inkomstenbelasting in box 1 werkt met schijven. In 2026 betaal je ongeveer:
- Tot circa €38.000: rond de 37% belasting
- Van €38.000 tot circa €76.000: rond de 37,5% belasting
- Daarboven: 49,5% belasting
Krijg je een bedrag ineens van €40.000 boven op je reguliere pensioen en AOW, dan kan een fors deel daarvan in de toptariefschijf van 49,5% vallen. Splits je datzelfde bedrag in twee helften van €20.000 over twee jaren, dan blijft elk deel eerder binnen de lagere schijven en betaal je in totaal minder belasting over hetzelfde bedrag.
Rekenvoorbeeld: het verschil in de praktijk
Stel je hebt naast AOW en pensioen nog €40.000 aan bedrag ineens te ontvangen, en je zit door je overige inkomen al net onder de grens van de hoogste schijf.
Zonder pensioenknip:
- Het volledige bedrag van €40.000 komt bovenop je inkomen in één jaar
- Een groot deel valt in de schijf van 49,5%
- Grove schatting belasting: ongeveer €18.500
Met pensioenknip, verdeeld over twee jaar (€20.000 in jaar 1, €20.000 in jaar 2):
- Elk deel van €20.000 blijft grotendeels binnen de schijf van 37,5%
- Grove schatting belasting: ongeveer €15.200 in totaal
In dit voorbeeld bespaar je ruwweg €3.300 aan belasting, puur door hetzelfde bedrag over twee jaar te verdelen in plaats van in één keer te ontvangen. Hoe groter het bedrag ineens en hoe dichter je tegen de schijfgrenzen aan zit, hoe groter het voordeel kan uitpakken. Vraag bij je eigen pensioenuitvoerder een concrete berekening op, want jouw exacte belastingdruk hangt af van je totale inkomen in beide jaren.
Voor wie is de pensioenknip interessant?
De pensioenknip levert vooral voordeel op als je:
- Een bedrag ineens opneemt dat samen met je overige inkomen in de hoogste belastingschijf terechtkomt
- Rond de jaarwisseling met pensioen gaat, waardoor je het bedrag makkelijk over twee kalenderjaren kunt spreiden
- Geen acute reden hebt om het volledige bedrag direct in één keer nodig te hebben
Ontvang je toch liever alles ineens, bijvoorbeeld omdat je een grote uitgave wilt doen zoals de hypotheek aflossen, dan is dat nog steeds mogelijk. De pensioenknip is een keuze, geen verplichting.
Hoe vraag je de pensioenknip aan?
Je pensioenuitvoerder is wettelijk verplicht je hierover te informeren rond je pensioendatum en de keuze aan te bieden. Vraag concreet naar:
- Of jouw pensioenuitvoerder het bedrag ineens en de knip-optie aanbiedt
- Wat de exacte verdeling over de twee jaren voor jou betekent qua belasting
- Of splitsen in jouw situatie daadwerkelijk voordeel oplevert, want dat is niet bij iedereen het geval
Laat je hierbij het liefst doorrekenen voordat je een definitieve keuze maakt, want deze beslissing neem je meestal maar één keer.
Denk breder dan alleen de pensioenknip
De pensioenknip is een mooi voorbeeld van hoe kleine keuzes rond je pensioen een merkbaar verschil maken in wat je netto overhoudt. Datzelfde geldt voor de opbouwfase: door op tijd te beginnen met beleggen naast je pensioenregeling, bouw je een buffer op die je flexibiliteit geeft bij dit soort beslissingen, zonder dat je afhankelijk bent van één groot bedrag op één moment.