Je hebt gehoord dat schenken op papier slim is om later erfbelasting te besparen. Maar wat doet die constructie eigenlijk met je box 3-aangifte, hier en nu? Veel ouders denken dat een papieren schenking meteen ook hun huidige vermogensbelasting verlaagt, maar dat is niet altijd zo eenvoudig. Hieronder leg ik uit hoe de schuld en de vordering precies uitwerken in box 3, en waar je op moet letten.
Wat gebeurt er fiscaal als je op papier schenkt?
Bij schenken op papier ontstaan er twee kanten van dezelfde medaille. Jij als ouder krijgt een schuld: je blijft het bedrag schuldig aan je kind. Je kind krijgt een vordering: het heeft recht op dat bedrag, ook al staat het geld nog niet op zijn of haar rekening.
Voor box 3 telt allebei mee:
- De schuld verlaagt jouw vermogen (in principe aftrekbaar)
- De vordering verhoogt het vermogen van je kind (telt als bezit)
Bij een minderjarig kind worden beide posten in dezelfde aangifte samengeteld, omdat het vermogen van een kind onder de 18 jaar fiscaal aan de ouder wordt toegerekend. En precies daar zit een addertje onder het gras.
De schuld bij de ouder: aftrekbaar, maar met een drempel
Schulden in box 3 zijn aftrekbaar, maar niet volledig. Er geldt een drempel: pas het deel van je schuld boven die drempel mag je aftrekken. Stel dat deze drempel €3.800 per persoon is (€7.600 voor fiscale partners).
Reken mee: je hebt via schenking op papier 13 jaar lang €6.633 schuldig gebleven aan je kind. Totale schuld: €86.229.
Aftrekbare schuld = €86.229 min €3.800 drempel = €82.429
Dat laatste stukje, die €3.800, mag je dus niet aftrekken. Klein bedrag, maar het is de kern van waar het om draait.
De vordering bij je kind: telt volledig mee
De vordering die je kind heeft op jou, telt in de aangifte gewoon volledig mee als bezit. Er is geen drempel die dat bedrag verlaagt. Dus je kind heeft een vordering van €86.229, en dat hele bedrag telt mee in het gezinsvermogen zolang je kind minderjarig is.
Dit is precies waar het misverstand ontstaat. Mensen denken: ik heb een schuld, dus mijn vermogen daalt met hetzelfde bedrag als de vordering van mijn kind stijgt, dus per saldo verandert er niks. Dat klopt bijna, maar niet helemaal.
Rekenvoorbeeld: het effect op de gezamenlijke aangifte
Laten we het optellen voor een gezin waarbij het kind nog geen 18 is:
- Bezit: vordering van het kind = €86.229
- Aftrekbare schuld bij de ouder = €82.429 (na aftrek van de drempel)
- Netto effect op de gezamenlijke grondslag = €86.229 min €82.429 = plus €3.800
Met andere woorden: zolang je kind minderjarig is, kan schenken op papier de gezamenlijke box 3-grondslag van het gezin met een paar duizend euro laten stijgen in plaats van dalen. Dat komt puur doordat de vordering geen drempel kent, maar de schuld wel.
Bij een gezin dat toch al ruim onder de heffingvrije grens zit (€57.684 per persoon, €115.368 voor fiscale partners) merk je hier helemaal niks van: je betaalt sowieso geen box 3-belasting. Maar bij een vermogender gezin dat al tegen de grens aan zit, kan dit net het verschil maken tussen wel of niet belasting betalen. Bij een belaste grondslag van €3.800 en een fictief rendement van 5,88% betaal je daarover 36% belasting, wat neerkomt op ongeveer €80 per jaar. Geen ramp, maar wel iets om te weten voordat je de akte laat opstellen.
Wanneer wordt het wél voordelig?
Het echte fiscale voordeel van schenken op papier zit hem niet in de jaarlijkse box 3-heffing, maar in twee andere momenten:
- Bij overlijden van de ouder wordt de schuld verrekend met de erfenis. De erfenis daalt met het volledige schuldbedrag, en dat scheelt 10% tot 20% erfbelasting over dat bedrag.
- Zodra je kind 18 wordt, wordt de vordering losgekoppeld van jouw aangifte. Je kind krijgt dan een eigen heffingvrij vermogen van €57.684. Een vordering van €86.229 valt daar dus grotendeels onder, en de schuld bij jou blijft gewoon aftrekbaar (boven de drempel) in jouw eigen aangifte. Vanaf dat moment werkt de constructie voor de meeste gezinnen echt in het voordeel van de totale belastingdruk.
Kortom: schenken op papier is een strategie voor de lange termijn. De winst zit in de erfbelasting en in de periode ná de 18e verjaardag van je kind, niet per se in de jaren dat je kind nog minderjarig is.
Wat betekent dit voor jouw situatie?
Of schenken op papier voor jou per saldo voordelig is, hangt af van je totale vermogen, of je een fiscale partner hebt, hoeveel je al belegt op naam van je kind en hoe lang je de constructie volhoudt. Voor de meeste gezinnen met een gemiddeld vermogen maakt dat kleine drempel-effect in de tussentijd nauwelijks uit. Voor gezinnen met meer vermogen loont het om dit expliciet mee te nemen in de planning, samen met de erfbelasting en de timing rond de 18e verjaardag.
Wil je precies laten uitrekenen wat schenken op papier voor jouw box 3-aangifte en erfbelasting betekent? Plan een gratis gesprek van 30 minuten via cal.eu/thomdenotter/30min of lees meer over vermogensopbouw voor je kind op slimsparenvoorjekind.nl.