Je hebt geld belegd — of je overweegt het — en dan wil je weten: wat levert het eigenlijk op? Het rendement berekenen lijkt ingewikkeld, maar met een paar eenvoudige formules kom je al een heel eind. In dit artikel leg ik uit hoe je het rendement op een belegging berekent, welke soorten rendement er zijn en wat je kunt verwachten.
Wat is rendement?
Rendement is de opbrengst van een belegging uitgedrukt als percentage van het ingelegde bedrag. Als je €1.000 inlegt en na een jaar €1.080 hebt, is je rendement 8%. Klinkt eenvoudig — en dat is het ook, zolang je weet welke variant je berekent.
Er zijn twee hoofdsoorten:
- Absoluut rendement: het daadwerkelijke bedrag dat je verdiend hebt (bijvoorbeeld €80)
- Procentueel rendement: de winst als percentage van de inleg (in dit geval 8%)
In de praktijk gebruik je bijna altijd het procentuele rendement, want dat maakt vergelijken mogelijk.
De basisformule
De eenvoudigste manier om rendement te berekenen:
Rendement (%) = (eindwaarde − beginwaarde) ÷ beginwaarde × 100
Stel: je belegt €5.000 in een wereldwijd ETF. Na twee jaar is je portefeuille €6.100 waard.
Rendement = (6.100 − 5.000) ÷ 5.000 × 100 = 22%
Dat is het totale rendement over twee jaar. Wil je weten wat dat per jaar is, dan heb je een iets andere formule nodig.
Jaarlijks rendement berekenen (CAGR)
Het totale rendement zegt niet alles. Een rendement van 22% over twee jaar is anders dan 22% in één jaar. Beleggers gebruiken daarom de CAGR: Compound Annual Growth Rate, ofwel het gemiddeld jaarlijks samengesteld rendement.
CAGR = (eindwaarde ÷ beginwaarde) ^ (1 ÷ aantal jaren) − 1
Met hetzelfde voorbeeld: (6.100 ÷ 5.000) ^ (1 ÷ 2) − 1 = 10,5% per jaar
Dit is de maatstaf die professionele beleggers gebruiken om fondsen te vergelijken. Het houdt rekening met het samengestelde effect: je rendement maakt ook rendement.
Samengesteld rendement: waarom het zo krachtig is
Samengesteld rendement — ook wel rente op rente — is de reden waarom vroeg beginnen met beleggen zo waardevol is. Elk jaar groeit niet alleen je inleg, maar ook de opgebouwde winst.
Een voorbeeld:
- Inleg: €200 per maand
- Rendement: 7% per jaar
- Looptijd: 20 jaar
Na 20 jaar heb je €52.800 zelf ingelegd. Maar dankzij samengesteld rendement is je portefeuille gegroeid naar ongeveer €104.000 — bijna twee keer zo veel.
Nog een jaar langer doorgaan verandert al veel: bij 25 jaar looptijd loopt het op naar circa €152.000 bij dezelfde maandinleg.
Rekening houden met kosten en belasting
Het brutorendement is niet wat je overhoudt. Er zijn twee posten die je netto-rendement verlagen:
Beleggingskosten: ETF's hebben een lopende kostenratio (ook wel TER of OCF). Een goedkoop wereldwijd ETF zoals de VWRL heeft een TER van 0,22% per jaar. Dat lijkt weinig, maar bij een portefeuille van €100.000 is dat €220 per jaar.
Box 3-belasting: In Nederland betaal je vermogensbelasting over je beleggingen boven de vrijstelling (€57.684 per persoon in 2026). De Belastingdienst rekent met een fictief rendement van circa 6,04% over je beleggingsvermogen, waarover je 36% belasting betaalt. Dat komt neer op ongeveer 2,2% per jaar over het belaste deel.
Netto rendement bij een bruto ETF-rendement van 8%:
- Min kosten (0,22%): 7,78%
- Min box 3 (op belast deel ~2,2%): afhankelijk van je totaalvermogen
Houd bij lange termijn berekeningen rekening met minimaal 0,5 tot 1 procentpunt lagere netto-opbrengst door kosten en belasting.
Wat is een realistisch rendement?
Veel beleggers baseren hun berekeningen op historisch rendement van brede aandelenindices. De MSCI World — de index die grote wereldwijde bedrijven volgt — heeft over de afgelopen 30 jaar een gemiddeld jaarrendement van circa 10% in dollars behaald, ofwel 7–8% in euro's na wisselkoerscorrectie.
Dat is het verleden. Garanties zijn er niet. Maar als lange termijn richting is 6–7% per jaar realistisch voor een gediversifieerde aandelenportefeuille na inflatie.
Hoe gebruik je dit in de praktijk? Reken altijd met een conservatief scenario (5%), een realistisch scenario (7%) en een optimistisch scenario (9%). Zo weet je wat de marges zijn en kom je niet voor verrassingen te staan.
Snel rekenen met een tool
Wil je snel zien wat een bepaalde inleg over een bepaalde periode oplevert? Gebruik een samengesteld rente calculator. Vul in:
- Startbedrag (eventueel €0)
- Maandelijkse inleg
- Verwacht jaarrendement (gebruik 6% als voorzichtig startpunt)
- Looptijd in jaren
De uitkomst geeft je een concreet richtgetal. Wil je weten of dat voldoende is voor jouw doel — studie van een kind, eerder stoppen met werken, aanvulling op je pensioen — dan helpt een persoonlijk gesprek om dat scherp te krijgen.
Wil je jouw situatie doorrekenen en weten welke beleggingsstrategie bij jou past? Plan dan een gratis gesprek via slimsparenvoorjekind.nl of boek direct een afspraak via cal.eu/thomdenotter/30min.