Overlijdt een ouder, grootouder of andere naaste en erft een minderjarig kind geld, dan komt er meer bij kijken dan je zou denken. Wie beheert dat vermogen tot het kind 18 wordt? Moet er een bewindvoerder komen? En hoe zorg je dat het geld niet jarenlang renteloos op een spaarrekening blijft staan terwijl de koopkracht wegsmelt? In dit artikel leggen we uit hoe het werkt en welke keuzes je als ouder of voogd hebt.
Wat is een bewindvoerder en wanneer heb je die nodig bij een erfenis
Een bewindvoerder is iemand die het vermogen van een minderjarige beheert totdat diegene volwassen is. In de meeste gevallen is dat gewoon de ouder met gezag: die regelt het beheer zonder dat daar een aparte aanstelling voor nodig is. Maar er zijn situaties waarin een bewindvoerder wél apart wordt aangesteld:
- de overleden ouder of grootouder heeft in het testament een bewindvoerder benoemd, bijvoorbeeld omdat die niet wil dat de andere ouder vrij over het geld kan beschikken
- er is geen ouder met gezag meer, dan wijst de kantonrechter een voogd en eventueel een aparte bewindvoerder aan
- het gaat om een groot bedrag en de familie of notaris vindt extra toezicht wenselijk
Bij "gewone" erfenissen via de wettelijke verdeling regelt de langstlevende ouder het beheer meestal zelf, onder toezicht van de kantonrechter zodra het kind 18 jaar wordt en de balans moet worden opgemaakt.
Wettelijk bewind versus ouderlijk beheer: wat is het verschil
Bij ouderlijk beheer val je onder de gewone regels van het Burgerlijk Wetboek: je moet het vermogen van je kind scheiden van je eigen vermogen en het "als een goed huisvader" beheren. Voor grotere transacties, zoals het aangaan van leningen namens je kind of het beleggen boven een bepaald bedrag, kan toestemming van de kantonrechter nodig zijn.
Is er wel een aparte bewindvoerder aangesteld, dan gelden strengere regels: jaarlijks een rekening en verantwoording afleggen bij de kantonrechter, en het vermogen mag alleen "solide" worden belegd. Denk aan spaarrekeningen en breed gespreide beleggingsfondsen, niet aan individuele aandelen of risicovolle constructies.
Praktisch advies: vraag bij twijfel altijd na bij de notaris die de erfenis afwikkelt of, en zo ja welke, toestemming nodig is. Dat voorkomt vervelende verrassingen achteraf.
Wat mag wel en niet met het vermogen van je kind
Een veelgemaakte denkfout: "het is voor mijn kind, dus ik mag er zelf ook even uit lenen." Dat mag niet, ook niet tijdelijk. Het vermogen van je kind is en blijft gescheiden van jouw vermogen, ook als jij het beheert.
Een rekenvoorbeeld maakt duidelijk waarom dat ertoe doet. Stel: een kind erft €25.000 van een overleden grootouder. Dat bedrag komt op een aparte kindrekening. Tien jaar lang gebeurt er niks mee, het staat gewoon op een spaarrekening tegen 1,5% rente:
€25.000 x (1,015)^10 = ongeveer €29.000
Klinkt niet slecht, totdat je de inflatie meerekent. Bij gemiddeld 2,5% inflatie per jaar is €29.000 over 10 jaar ongeveer €22.700 waard in koopkracht van vandaag. Het kind erft dus feitelijk geld dat minder waard wordt.
Erfenis beleggen in plaats van laten staan op een spaarrekening
Een alternatief is het bedrag (deels) te beleggen, bijvoorbeeld in een breed gespreid indexfonds. Bij een gemiddeld rendement van 6% per jaar, wat voor een periode van 10+ jaar realistisch is voor een wereldwijde aandelenindex, loopt hetzelfde bedrag heel anders op:
€25.000 x (1,06)^10 = ongeveer €44.800
Beleg je het bedrag meteen na de erfenis en groeit het kind pas over 15 jaar naar volwassenheid, dan wordt het verschil nog groter:
€25.000 x (1,06)^15 = ongeveer €59.900, tegenover €25.000 x (1,015)^15 = ongeveer €31.200 op een spaarrekening
Dat is bijna het dubbele. Belangrijk om te weten: als er een officiële bewindvoerder is aangesteld, gelden er regels over hoe "solide" de belegging moet zijn en is soms toestemming van de kantonrechter nodig voordat je mag beleggen. Bij ouderlijk beheer zonder aparte bewindvoerder heb je meer vrijheid, maar blijft zorgvuldigheid geboden: je beheert het geld voor je kind, niet voor jezelf.
Wat gebeurt er als je kind 18 wordt
Zodra het kind meerderjarig wordt, moet het beheerde vermogen worden overgedragen. Was er een officiële bewindvoerder, dan volgt een eindafrekening bij de kantonrechter. Bij ouderlijk beheer zonder toezicht is er geen wettelijke verplichting tot een formele overdracht, maar het is verstandig om altijd een duidelijk overzicht te hebben van wat er is binnengekomen, wat er is uitgegeven en hoe het vermogen is gegroeid. Dat voorkomt discussies binnen de familie en geeft je kind vanaf dag één inzicht in zijn of haar eigen financiën.
Veel ouders kiezen ervoor om ruim voor de 18e verjaardag samen met het kind naar de beleggingsrekening te kijken, zodat de overstap naar zelfstandig beheer niet als een verrassing komt maar als een moment van financiële educatie.
Hulp nodig bij het regelen van een erfenis voor je kind
Een erfenis voor een minderjarig kind goed regelen vraagt om meer dan alleen een rekening openen. Je wilt weten welke juridische verplichtingen gelden, hoe je het vermogen fiscaal slim structureert en hoe je het optimaal laat renderen tot je kind volwassen is. Plan een gratis kennismakingsgesprek via cal.eu/thomdenotter/30min en denk mee over de beste aanpak voor jouw situatie. Meer informatie en praktische tools vind je op slimsparenvoorjekind.nl.