Je belegt al maandelijks in een wereldwijd indexfonds, voor jezelf of voor je kind, en dan lees je ergens dat je "moet spreiden" met obligaties. Klinkt saai en misschien overbodig als je toch al lekker rendement maakt met aandelen. Toch is het goed om te weten wat obligaties precies doen, wanneer ze wél zin hebben en wanneer je ze gerust kunt overslaan.
Wat is een obligatie eigenlijk?
Een obligatie is in de kern een lening. Jij leent geld aan een overheid of een bedrijf, en in ruil daarvoor krijg je gedurende de looptijd een vaste rente. Aan het einde van de looptijd krijg je het geleende bedrag terug. Koop je bijvoorbeeld een Nederlandse staatsobligatie van €1.000 met een looptijd van 10 jaar en een rente van 3%, dan ontvang je jaarlijks €30 en na 10 jaar je €1.000 weer terug.
Het verschil met een aandeel is duidelijk: bij een aandeel word je mede-eigenaar van een bedrijf en deel je in de winst én het verlies. Bij een obligatie ben je schuldeiser, met een vaste, voorspelbare vergoeding en minder kans op grote klappen, maar ook minder kans op hoge groei.
Waarom zou je obligaties toevoegen aan je portefeuille?
Obligaties worden vooral gebruikt om schommelingen te dempen. Aandelenmarkten kunnen in een slecht jaar zomaar 15 tot 20% zakken, terwijl obligaties doorgaans veel rustiger bewegen. Heb je een deel van je vermogen in obligaties zitten, dan valt de totale klap bij een beurscrisis minder hard uit, en dat kan prettig zijn als je het geld op relatief korte termijn nodig hebt.
Het nadeel is net zo simpel: minder risico betekent structureel minder rendement. Over lange periodes leveren aandelen historisch gezien een stuk meer op dan obligaties, juist omdat je als aandeelhouder het risico draagt dat de obligatiehouder niet neemt.
Obligaties vs aandelen: het verschil in rendement
Even rekenen maakt dit concreet. Stel je zet eenmalig €10.000 in en laat het 20 jaar staan.
Bij een gemiddeld rendement van 8% per jaar, wat gangbaar is voor een wereldwijd aandelenindexfonds op lange termijn, groeit dat bedrag naar ongeveer €46.600.
Bij een gemiddeld rendement van 4% per jaar, wat reëler is voor een mix van obligaties, kom je uit op ongeveer €21.900.
Het verschil is dus ruim €24.000 op hetzelfde startbedrag en dezelfde periode. Dat is precies de prijs die je betaalt voor minder schommelingen onderweg: een fors lager eindresultaat.
Hoeveel obligaties heb je nodig, en wanneer?
De vuistregel die veel adviseurs gebruiken is: hoe langer je horizon, hoe meer aandelen je kunt aanhouden, en hoe korter je horizon, hoe meer obligaties of spaargeld verstandig is.
Beleg je voor je kind vanaf de geboorte tot z'n 18e verjaardag, dan heb je een horizon van 18 jaar. Op zo'n termijn heeft een tussentijdse daling van 20% weinig invloed, want de markt heeft ruim de tijd om te herstellen. In dat geval kun je vrijwel volledig in aandelen (of een wereldwijd indexfonds) blijven zitten en heb je nauwelijks obligaties nodig.
Beleg je voor jezelf richting je pensioen, dan verandert dat naarmate je dichter bij je pensioenleeftijd komt. Zit je nog 25 jaar van je pensioen af, dan kun je vol op aandelen blijven zitten. Kom je binnen 5 tot 10 jaar van je pensioen, dan is het slim om geleidelijk een deel, bijvoorbeeld 20 tot 40%, naar obligaties of spaargeld te verschuiven. Zo voorkom je dat je vlak voor je pensioen met een flinke koersdaling zit en gedwongen bent om met verlies te verkopen.
Heb je een kortetermijndoel, zoals een studie die over 3 jaar begint of een verbouwing die je over 2 jaar wilt betalen, dan hoort dat geld eigenlijk helemaal niet in aandelen of obligaties thuis, maar gewoon op een spaarrekening waar je niet het risico loopt dat je precies op het verkeerde moment moet verkopen.
Hoe koop je obligaties als particulier?
Losse obligaties kopen kan via de meeste brokers, maar dat vraagt vaak een hogere inleg per stuk en meer uitzoekwerk naar looptijd, uitgevende partij en risico. Voor de meeste particulieren is een obligatie-ETF de praktischere weg: één belegging die automatisch honderden obligaties van verschillende overheden of bedrijven bundelt, verkrijgbaar via dezelfde broker waar je waarschijnlijk al je aandelen-ETF's koopt, zoals DEGIRO of Scalable Capital.
Belangrijk om te onthouden: voor de meeste jonge ouders die met een lange horizon voor hun kind beleggen, is een obligatie-ETF geen prioriteit. De meeste winst zit in gewoon consequent maandelijks inleggen in een breed gespreid aandelenfonds en de tijd zijn werk laten doen. Obligaties worden vooral relevant zodra je horizon korter wordt, bijvoorbeeld richting je eigen pensioen.
Twijfel je of, en hoeveel, obligaties passen bij jouw situatie en die van je kind? Boek een gratis gesprek via cal.com/thomdenotter/30min of lees meer op slimsparenvoorjekind.nl.