Je wilt beginnen met beleggen voor jezelf of voor je kind, maar loopt vast bij een keuze die overal opduikt: kies je voor een actief beheerd fonds waar een fondsmanager de beste aandelen probeert te selecteren, of voor een passief indexfonds dat gewoon de markt volgt? Beide worden je aangeraden, allebei klinken logisch, en het verschil lijkt vooral iets voor experts. Toch bepaalt deze keuze mogelijk tienduizenden euro's aan eindresultaat.
Wat is het verschil eigenlijk
Bij actief beleggen probeert een fondsmanager (of jijzelf) de markt te verslaan door bewust aandelen te selecteren, te timen wanneer je koopt en verkoopt, en af te wijken van de brede markt. De gedachte: met kennis en onderzoek kun je beter presteren dan het gemiddelde.
Bij passief beleggen volg je gewoon een index, zoals de MSCI World of de S&P 500. Je koopt in feite een stukje van honderden of duizenden bedrijven tegelijk, zonder dat iemand probeert te "slim" te zijn. Een indexfonds of ETF doet dit automatisch en tegen lage kosten.
Het verschil zit dus niet in hoeveel risico je neemt, maar in de aanpak: proberen te winnen van de markt, of meebewegen met de markt.
Het kostenverschil is groter dan je denkt
Actief beheerde fondsen rekenen doorgaans 1 tot 2% aan jaarlijkse kosten (de lopende kosten factor, of TER), omdat je betaalt voor onderzoek, analisten en het beheer. Een passief indexfonds zit vaak rond de 0,1 tot 0,3%.
Dat verschil van ruim 1% per jaar klinkt klein, maar door het rente-op-rente effect telt het jaar na jaar zwaarder mee. Reken mee: je zet €200 per maand opzij gedurende 20 jaar, bij een bruto rendement van 7%.
- Actief fonds met 1,5% kosten (netto rendement circa 5,5%): je eindsaldo komt uit op ongeveer €87.000
- Passief indexfonds met 0,2% kosten (netto rendement circa 6,8%): je eindsaldo komt uit op ongeveer €101.500
Ruim €14.500 verschil, puur door kosten. En dat is nog los van de vraag of dat actieve fonds daadwerkelijk beter presteert dan de markt.
Verslaat actief beheer de markt eigenlijk wel
Uit langlopend onderzoek (onder andere de jaarlijkse SPIVA-rapporten) blijkt telkens hetzelfde beeld: het overgrote deel van actief beheerde fondsen, vaak 80 tot 90%, presteert over een periode van 10 tot 15 jaar slechter dan de index die ze proberen te verslaan. Fondsmanagers zijn slim en goed opgeleid, maar de markt is efficiënt en de kosten vreten aan het rendement dat ze wel weten te behalen.
Dat betekent niet dat actief beheer nooit werkt. Sommige fondsen presteren in bepaalde jaren beter. Maar vooraf weten welk fonds dat gaat zijn, is vrijwel onmogelijk, en de fondsen die vandaag goed presteren, zijn vaak niet dezelfde die dat over vijf jaar nog doen.
Wanneer actief beleggen wel zinvol kan zijn
Er zijn situaties waarin actief beheer verdedigbaar is:
- Je belegt in een niche markt die minder efficiënt geprijsd is, zoals kleine bedrijven in opkomende landen
- Je hebt specifieke voorkeuren, bijvoorbeeld puur duurzaam beleggen binnen een smalle selectie
- Je vindt het zelf leuk om aandelen te analyseren en accepteert bewust een hoger risico met een deel van je vermogen
Voor het gros van de mensen die vermogen willen opbouwen voor zichzelf of hun kind, geldt echter: hoe simpeler en goedkoper, hoe beter het resultaat op de lange termijn. Een breed gespreid wereldwijd indexfonds, zoals Vanguard All-World, dekt duizenden bedrijven in één keer af tegen minimale kosten.
Hoe je dit voor jezelf toepast
Ga voor het overgrote deel van je vermogen (zeg 80 tot 100%) voor een passief indexfonds. Kies bijvoorbeeld voor een wereldwijd gespreide ETF via een broker als DEGIRO of Scalable Capital, en zet een vast bedrag per maand automatisch opzij. Wil je toch experimenteren met actief beleggen of losse aandelen? Doe dat dan met een klein deel van je vermogen, zodat een tegenvaller je totale opbouw niet in gevaar brengt.
Beleg je voor je kind? Dan telt dit kostenverschil nog zwaarder, omdat de looptijd vaak 15 tot 18 jaar is. Elke procent die naar kosten gaat in plaats van naar rendement, is een procent die niet meegroeit voor de toekomst van je kind.
Samen bepalen wat bij jou past
De keuze tussen actief en passief beleggen is uiteindelijk geen kwestie van goed of fout, maar van weten wat het kost en wat het realistisch oplevert. Wil je weten welke aanpak het beste past bij jouw situatie en je doelen voor jezelf of je kind? Plan een vrijblijvend gesprek van 30 minuten via cal.eu/thomdenotter/30min of lees meer voorbeelden op slimsparenvoorjekind.nl.