Je telt de jaren tot je AOW en het voelt als een eeuwigheid. Steeds meer mensen vragen zich af of het niet slimmer, sneller en gezonder kan: op je 57e stoppen in plaats van je 67e. Het goede nieuws is dat dit voor veel mensen realistischer is dan ze denken, mits je vroeg genoeg begint en weet aan welke knop je moet draaien.
De knop die er echt toe doet: je spaarquote
De leeftijd waarop je kunt stoppen met werken hangt niet in de eerste plaats af van hoeveel je verdient, maar van welk percentage van je inkomen je opzij zet en belegt. Dat percentage heet je spaarquote.
Hoe hoger je spaarquote, hoe sneller twee dingen tegelijk gebeuren: je bouwt sneller vermogen op, en je hebt structureel minder nodig om van te leven zodra je stopt. Die dubbele werking is de reden dat een hogere spaarquote je pensioendatum niet een beetje, maar juist heel fors naar voren kan halen.
Rekenvoorbeeld: van spaarquote naar aantal werkjaren
Stel je verdient €3.500 netto per maand, oftewel €42.000 per jaar. Je belegt breed gespreid in indexfondsen tegen een gemiddeld rendement van 7% per jaar. Als vuistregel geldt dat je 25 keer je jaarlijkse uitgaven aan vermogen nodig hebt om daarna te kunnen stoppen met werken (de bekende 4%-regel).
Hieronder zie je hoeveel jaar het kost om dat vermogen op te bouwen, bij verschillende spaarquotes:
- Spaarquote 10% (€350 per maand sparen): ongeveer 42 werkjaren
- Spaarquote 20% (€700 per maand sparen): ongeveer 31 werkjaren
- Spaarquote 30% (€1.050 per maand sparen): ongeveer 24 werkjaren
- Spaarquote 40% (€1.400 per maand sparen): ongeveer 19 werkjaren
Het verschil is groot. Ga je van een spaarquote van 20% naar 30%, dan stop je niet een paar maanden eerder, maar ruim 7 jaar eerder. Ga je door naar 40%, dan tikt de teller al op 19 jaar in plaats van 31. Dat is het effect waar mensen die zich verdiepen in vervroegd stoppen op sturen: niet harder werken voor meer inkomen, maar bewuster leven met minder uitgaven en die winst direct beleggen.
Waarom dit sneller werkt dan de meeste mensen denken
Een spaarquote verhogen van 15% naar 30% klinkt als een enorme stap, maar in de praktijk komt het vaak neer op een paar concrete keuzes: een goedkopere auto, minder vaak uit eten, een reis per jaar in plaats van drie, of een deel van een salarisverhoging automatisch laten doorstromen naar je beleggingsrekening in plaats van naar je uitgavenpatroon. Dat laatste heet lifestyle-inflatie vermijden, en het is de stilste manier om je spaarquote jaar na jaar te laten groeien zonder dat het als opoffering voelt.
Belangrijk is ook dat je spaarquote een dubbel effect heeft. Elke euro die je niet uitgeeft, hoef je later ook niet terug te verdienen uit je vermogen. Je verkleint dus zowel de tijd om te sparen als het bedrag dat je uiteindelijk nodig hebt.
De grootste valkuil: de AOW-kloof
Stop je 10 jaar eerder dan de officiële AOW-leeftijd, dan ontvang je in die tussenliggende jaren geen AOW en meestal ook nog geen aanvullend pensioen. Die periode moet je volledig zelf overbruggen vanuit je opgebouwde vermogen.
Concreet voorbeeld: stop je op je 57e en gaat je AOW pas in op je 67e, dan zijn dat 10 jaar zonder AOW-uitkering (die nu ongeveer €1.100 netto per maand bedraagt voor een alleenstaande). Bouw je je vermogen op zoals hierboven berekend, dan zit die overbrugging al verwerkt in het benodigde bedrag, want je rekent immers met je volledige jaarlijkse uitgaven en niet alleen met het stuk boven je AOW. Reken dit voor je eigen situatie wel altijd na, want een verkeerde inschatting van deze kloof is de meest gemaakte fout bij mensen die te vroeg denken dat ze klaar zijn.
Praktisch stappenplan om te beginnen
Wil je zelf uitrekenen hoeveel eerder jij zou kunnen stoppen? Begin met deze stappen. Breng eerst je huidige uitgaven in kaart over drie maanden, zodat je weet wat je werkelijk nodig hebt om van te leven. Bepaal daarna je huidige spaarquote door je jaarlijkse besparingen te delen door je netto jaarinkomen. Verhoog die quote vervolgens met een paar procentpunt per jaar door bewust één of twee uitgavenposten te verlagen en het verschil automatisch te laten doorstromen naar een beleggingsrekening met brede indexfondsen. Herhaal deze rekensom elk jaar, want je vermogen en je spaarquote groeien allebei, en daarmee verschuift ook je stopdatum steeds verder naar voren.
Het mooie is dat je dit niet in één keer perfect hoeft te doen. Elke stap die je spaarquote met vijf procentpunt verhoogt, haalt je pensioendatum met jaren naar voren. Dat is een hefboom die weinig andere financiële keuzes evenaren.
Wil je precies weten hoeveel eerder jij kunt stoppen met werken, gegeven jouw inkomen, uitgaven en huidige vermogen? Plan een gratis gesprek van 30 minuten via cal.eu/thomdenotter/30min of bekijk meer tools en artikelen op slimsparenvoorjekind.nl.